Τι είναι ημιέγκλειστο/έγκλειστο δόντι

Ο όρος ημιέγκλειστο δόντι χρησιμοποιείται για να περιγράψει το δόντι που δεν έχει καταφέρει να ανατείλει πλήρως ενώ ο όρος έγκλειστο αναφέρεται σε αυτό που δεν έχει ανατείλει καθόλου στη στοματική κοιλότητα μέσα στο αναμενόμενο χρονικό διάστημα. Συχνά, το πρόβλημα αφορά τους τρίτους γομφίους (φρονιμίτες), αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλα δόντια. Οι αιτίες μπορεί να περιλαμβάνουν έλλειψη χώρου στη γνάθο, ανώμαλη θέση ή κατεύθυνση του δοντιού, και γενετικούς ή αναπτυξιακούς παράγοντες.

Γιατί παραμένουν έγκλειστα τα δόντια;

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους τα δόντια μπορεί να παραμείνουν έγκλειστα:

• Ανεπάρκεια χώρου: Ο περιορισμένος χώρος στην στοματική κοιλότητα μπορεί να εμποδίσει την ομαλή ανατολή των δοντιών. Αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό στους φρονιμίτες, καθώς το μέγεθος της γνάθου δεν επαρκεί για την εμφάνισή τους.
• Ανωμαλίες στην ανάπτυξη: Στην περίπτωση των κυνόδοντων, μπορεί να υπάρχει καθυστέρηση στην ανάπτυξη ή κακή καθοδήγηση της ανατολής, με αποτέλεσμα το δόντι να παραμείνει έγκλειστο ή ημιέγκλειστο.
• Γενετικοί παράγοντες: Ορισμένα άτομα μπορεί να γεννηθούν με οδοντικά χαρακτηριστικά που ευνοούν την έγκλειση, όπως μικρότερα μεγέθη γνάθων ή διαφοροποιημένη διάταξη των δοντιών.

Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει ένα έγκλειστο δόντι αν δεν αφαιρεθεί;

Η μη εξαγωγή ενός έγκλειστου δοντιού μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες επιπλοκές, οι οποίες περιλαμβάνουν:

• Συνωστισμός: Το έγκλειστο δόντι μπορεί να ασκεί πίεση στα γειτονικά του δόντια, προκαλώντας στροφή ή μετακίνησή τους. Αυτό διαταράσσει την ομαλή θέση των δοντιών στον οδοντικό φραγμό, ακόμη κι αν έχει προηγηθεί ορθοδοντική θεραπεία.
• Οδοντογενείς κύστες: Αυτές οι κύστεις οδηγούν σε καταστροφή του οστού των γνάθων και χρειάζονται χειρουργική αφαίρεση.
• Αναπτύξεις όγκων: Σπάνια, ένα έγκλειστο δόντι μπορεί να σχετίζεται με την εμφάνιση όγκων στην περιοχή του. Οι όγκοι αυτοί είναι, κατά κανόνα, καλοήθεις όμως, μπορεί να πάρουν μεγάλες διαστάσεις και χρήζουν χειρουργικής αφαίρεσης.
• Κατάγματα της γνάθου: Ένα έγκλειστο δόντι, ειδικά σε περίπτωση φρονιμίτη, μπορεί να λειτουργήσει ως σφήνα στην γωνία της κάτω γνάθου. Σε περίπτωση τραυματισμού, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καταγμάτων στην περιοχή.
• Περιστεφανίτιδα: Ιδιαίτερα για τους ημιέγκλειστους φρονιμίτες, μπορεί να αναπτυχθεί φλεγμονή στην περιοχή γύρω από το δόντι, η οποία προκαλεί πόνο, ερυθρότητα και οίδημα. Η περιστεφανίτιδα είναι συχνά επώδυνη και μπορεί να απαιτήσει φαρμακευτική αγωγή ή ακόμα και αφαίρεση του δοντιού.

Ποιες είναι οι ενδείξεις για εξαγωγή ενός έγκλειστου δοντιού;

Η εξαγωγή ενός έγκλειστου δοντιού μπορεί να είναι απαραίτητη για την αποφυγή των παραπάνω προβλημάτων. Ειδικότερα, οι πιο κοινές ενδείξεις εξαγωγής φρονιμιτών είναι οι παρακάτω:

• Περιστεφανίτιδα: πρόκειται για φλεγμονή που χαρακτηρίζεται από οίδημα και πόνο των ούλων που περιβάλλουν το φρονιμίτη. Η επί μακρόν παραμονή υπολειμμάτων τροφών και μικροβίων λόγω αδυναμίας εφαρμογής επαρκούς στοματικής υγιεινής αποτελεί την αιτία αυτών των φλεγμονών.
• Τερηδόνα: η μακρόχρονη παραμονή υπολειμμάτων τροφών και μικροβίων έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση τερηδονικών βλαβών τόσο στο φρονιμίτη όσο και στα παρακείμενα σε αυτόν δόντια.
• Ορθοδοντικοί λόγοι: η παρουσία του φρονιμίτη μπορεί να εμποδίζει τη σχεδιαζόμενη από τον ορθοδοντικό μετακίνηση των άλλων δοντιών. Παράλληλα, η εξαγωγή του φρονιμίτη μπορεί να απαιτηθεί στα πλαίσια προετοιμασία μιας ορθογναθικής επέμβασης και συνήθως πραγματοποιείται τουλάχιστον 6 μήνες πριν από αυτή.

Άλλες λιγότερο συχνές ενδείξεις εξαγωγής είναι η περιοδοντική νόσος, η απορρόφηση των ριζών του δεύτερου γομφίου, η παρουσία οδοντογενών αλλοιώσεων γύρω από το φρονιμίτη, στα πλαίσια ανεξήγητου πόνου στην περιοχή της κεφαλής, στα πλαίσια πρόληψης κατάγματος κάτω γνάθου σε άτομα που συμμετέχουν σε αθλήματα με σωματική επαφή κ.α.